Dezeta: Legendarny Jacht Wiosłowo-Żaglowy

rejs dezeta

Dezeta, znana również jako DZ, to legendarny jacht wiosłowo-żaglowy o wyjątkowej historii i konstrukcji. W Polsce jest to jedna z najstarszych klas jachtów, które do dziś cieszą się ogromnym zainteresowaniem zarówno wśród żeglarzy, jak i miłośników historii żeglugi. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej tej niezwykłej jednostce, jej historii, zastosowaniach oraz znaczeniu dla żeglarstwa.

Historia Dezety

Pochodzenie dezety jest przedmiotem legend i spekulacji. Wiele osób wywodzi tę piękną łódź od jednostek wielorybniczych, inne widzą w niej kopię szalupy “Batorego”. Jeszcze inni uważają dezetę za jacht szkoleniowy Kriegsmarine, skonstruowany pod koniec lat 30. XX wieku.

Początki konstrukcji

Według Encyklopedii Żeglarstwa, jednostka o nazwie Marinekutter została zaprojektowana w 1905 roku w Niemczech przez Gustawa Thomata. Od początku była to łódź szkoleniowa, ratunkowa i transportowa, stworzona na potrzeby Marynarki Cesarskiej.

Budowa dezety w Polsce

Po roku 1945 dezety zaczęto budować w warsztatach szkutniczych w Szczecinie, na podstawie odnalezionej niemieckiej dokumentacji. Jacht ten był szeroko wykorzystywany głównie do szkolenia żeglarskiego, rejsów po wodach morskich i regat.

Dezeta jako jacht szkoleniowy

Dezeta, dzięki swoim trzem żaglom – fok, grot i bezan – oferuje szeroki zakres zmian położenia środka ożaglowania (SOŻ). Prowadzenie jednostki nie jest najłatwiejsze, jednak wiele uczy w zakresie posługiwania się żaglami, rozumienia nawietrzności i zawietrzności oraz koordynacji dowodzenia i pracy załogi.

Zalety dezety jako jachtu szkoleniowego

Wprawdzie dezeta nie oferuje nawet minimum wygód, ale ma liczne zalety nautyczne. Przy prawidłowej pracy żaglami na DZ można wykonywać zwrot niemal bez udziału steru. Jacht nie ma tendencji do ostrzenia przy szkwałach, względnie dużą masę i stateczność, a żagle na dwóch masztach znakomicie ułatwiają uzyskanie wzorowej równowagi kursowej.

Integracja załogi

Dezeta stanowi doskonałą łódź do integracji załogi pod żaglami lub przy wiosłach. Na pokładzie dezety można doskonalić żeglarskie umiejętności nie tylko na żaglach gaflowych, ale też na dwóch masztach.

dezeta jacht

Dezeta na polskich wodach

Jak już wspomniano, dezeta to najstarsza klasa jachtów w Polsce. W kraju pływa dziś około 100 takich jednostek z różnych epok i materiałów (w 2003 roku było ich jeszcze 150). Od 2002 roku na Mazurach odbywają się Mistrzostwa Polski w klasie DZ – to jedyne w Polsce regaty śródlądowe rozgrywane w formule 24-godzinnego wyścigu. Organizowane są pod hasłem “Ratujmy Dezety”.

Wykorzystanie dezety w rejsach i regatach

Dezety można spotkać podczas różnych rejsów żeglarskich, zarówno na Mazurach, jak i na Bałtyku, Atlantyku, czy w Chorwacji i Hiszpanii. Są one wykorzystywane zarówno w rejsach rekreacyjnych, jak i podczas regat i innych imprez żeglarskich.

Popularne miejsca żeglugi dezety

W Polsce jachty typu DZ można zobaczyć na jeziorze Kisajno, w pobliżu portu Almatur i wyspy Duży Ostrow, czy też przemierzają Łabędzi Szlak. W Niemczech, w rejonie Hamburga pływa obecnie około 30 kutrów, w większości są to drewniane jednostki pieczołowicie remontowane przez członków klubów. Podczas corocznego Kieler Woche (Tydzień Kiloński) na pokładach dezety ściga się nawet 800 żeglarzy z całego kraju.

Dane techniczne dezety

  • Długość kadłuba: 8,5 m
  • Szerokość kadłuba: 2,15 m
  • Wysokość: 5,5 m
  • Masa całkowita: ok. 1000-1800 kg
  • Zanurzenie minimalne: ok. 40-55 cm
  • Zanurzenie maksymalne: 170 cm
  • Typ ożaglowania: kecz gaflowy
  • Powierzchnia ożaglowania: ok. 30 m²
  • Maksymalna liczba załogi: 12 osób
  • Rok konstrukcji: 1905
  • Kraj pochodzenia: Cesarstwo Niemieckie
  • Konstruktor: Gustaw Thomat
  • Nazwa pierwotna: Marinekutter 2. Klasse
  • Znak klasy regatowej – litery DZ

Ekspedycje na jachtach typu DZ

Kiedyś pokłady dezety stanowiły obowiązkowy element szkolenia żeglarskiego i wszyscy młodzi adepci sztuki żeglowania musieli przez nie przejść. Byli zręcznymi i zwrotnymi żeglarzami, którzy rozumieli działanie żagli, a wiatr traktowali z respektem i wyczuciem. Obecnie dezety należą już do szacownego grona oldtimerów i jachtów dla zapaleńców. Być może kiedyś jeszcze podejmiemy żeglarską wprawę na pokładzie tych zasłużonych jednostek.

Współczesne wykorzystanie dezety

Choć dezeta nie jest już tak powszechnie wykorzystywana w szkoleniach żeglarskich, jak kiedyś, nadal cieszy się dużym uznaniem wśród miłośników żeglarstwa. Wielu żeglarzy decyduje się na rejsy na pokładzie tych jednostek, doceniając ich unikalny charakter i wyjątkowe właściwości żeglarskie.

Rejsy po wodach Niemiec, Danii i Szwecji

Miłośnicy dezety nie boją się też zapuszczać w dalekie rejsy po wodach Niemiec, Danii czy Szwecji. Nieliczni już śmiałkowie żeglują po Zalewie Szczecińskim lub wybierają się na wyprawy wzdłuż polskiego wybrzeża.

Podsumowanie

Dezeta stanowi wyjątkowy element polskiego i światowego żeglarstwa, będąc jednocześnie świadkiem jego historii, jak i uczestnikiem współczesnych rejsów i regat. Jej niezwykła konstrukcja, bogata historia i wyjątkowe właściwości żeglarskie sprawiają, że pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych jednostek w świecie żeglarstwa.

Dezeta: Legendarny Jacht Wiosłowo-Żaglowy
Przewiń na górę