Skin on Frame. Część 1

Historia

„Skin on Frame” to – w dosłownym tłumaczeniu – skóra na ramie. Historia konstrukcji typu skin on frame zaczęła się około 8-10 tysięcy lat temu, gdzieś w Azji Środkowej. Jeden z naszych przodków wpadł na pomysł wykorzystania napompowanego powietrzem skórzanego worka do przeprawy przez rzekę. Na drodze ewolucji powstały tratwy, w których głównymi elementami zapewniającymi pływalność były właśnie napompowane skórzane worki. Hannibal oraz Czyngis Chan wykorzystując właśnie tego typu jednostki pływające przeprawiali się przez  przeszkody wodne podczas swoich podbojów.

01

Jeżeli za miejsce narodzin tego sposobu budowy uznać Azję Środkową, to za centrum rozwoju tej technologii należy uznać rejon bieguna północnego, a dokładniej obszar, który pokrywał się z zasięgiem kręgu polarnego. Obszar rowoju tego sposobu budowy możemy dodatkowo powiększyć o prawie całą Kanadę, Syberię, Irlandię, Szkocję Skandynawię oraz Morze Barentsa.

mapa SoF

Zanim przejdę do opisania mekki skin on frame, którą bez wątpienia jest krąg polarny, chciałbym opisać konstrukcje z  Szkocji i Walii. W krajach tych  oprócz dalekiej północy były budowane łodzie typu Skin on frame. Do dzisiaj w Walii można spotkać łódki typu Coracle. Trudno nazwać to łodzią, bo nie ma ona klasycznych – w naszym pojęciu – kształtów; zwrotna, prosta i tania w budowie idealnie spisuje się na płytkich i wartkich rzekach Szkocji i Walii, gdzie była wykorzystywana do połowu łososia.

03

04

Drugą konstrukcją, która rozwinęła się w Irlandii był Curragh. Konstrukcja ta była dużą łodzią wiosłową, niekiedy wyposażoną w żagiel.

05

05a

Co ciekawe w tekście z 900 roku pt. „Navigatio Sancti Brendani” (opis podróży Irlandzkiego mnicha, rok 900 – najstarsza odkryta wersja tego dokumentu) istnieje wzmianka która można interpretować  iż bohater tekstu dopłyną łodzią konstrukcji Curragh do Ameryki Północnej i było to już w 6 wieku naszej ery.

06

Jednak największy rozwój konstrukcji Skin on Frame nastąpił w obszarze kręgu polarnego, gdzie konstrukcje te z racji trudno dostępnych materiałów do budowy rozwinęły się najbardziej. Eskimosi rozwinęli tę technologię do perfekcji, tworząc przy okazji konstrukcję, która do dzisiaj stanowi kanon wśród kajaków morskich – wykorzystując do budowy drewno wyrzucone przez morze, focze skóry na poszycie oraz ścięgna zwierząt służące do łączenia elementów konstrukcji. W tym rejonie możemy wyróżnić dwa typu jednostek. Duże zwane Umiak, które mogły pomieści kilkaset kilogramów ładunku oraz kilkanaście osób. Wymiary tych jednostek wahały się od 6 do 7,8 metra długości (20 od 26 stóp) i około 1,5 metra (5 stóp) szerokości.

07

07a

Drugą jednostką która stała się na wieki symbolem Eskimosów był kajak. Konstrukcja wynaleziona przez Eskimosów, dopracowywana przez weki doczekała się różnych odmian, które były dostosowane do lokalnych warunków i potrzeb – począwszy od wersji 1-osobowych, na wersjach 3-osobowych skończywszy. Prawiek każde plemię miało swoją wersję rozwojową. Powstało sporo odmian i typów

08

Jednostki te były szybkie i dzielne. Używano ich do polowań na foki i w niektórych przypadkach na morsy (choć na te drugie częściej polowano z Umiaków). Nie znając pisma ani nie stosując jednostek miar Inuici opracowali system budowy kajaków, który sprawił, iż każda jednostka była budowana indywidualnie

09

Podstawowymi wymiarami był proporcje człowieka. Przy budowie kajaka wykorzystywano więc takie miary jak szerokość otwartej dłoni, szerokość pięści  z kciukiem wyprostowanym, zgiętym i złożonym, długość stopy, przedramienia oraz odległość pomiędzy rozłożonymi ramionami. Ta ostatnia miara był miarą podstawą określająca długość kajaka. Pozostałe wymiary były stosowane do określenia szerokości, miejsca wiosłującego itp.

fot 10

Po drugiej wojnie światowej technologia ta zaczęła powoli zanikać, a masowa produkcja powodowała, iż łatwiej było kupić gotową łódź niż samemu ją budować. Co ciekawe sam projekt kajaka był tak dopracowany i niedościgniony, iż zaczęto je budować z drewna, żywic oraz tworzyw sztucznych i używać do wypraw oraz rekreacji, a sami Inuci przesiadali się na łatwiej dostępne jednostki.

 

Bibliografia

 

Robert Morris “Building Skin on Frame Boats”; Hartley & Marks Publications Inc. 2001; rysunki wykonał Edward R. Turner

Ilustracje – źródła:

fot. 1

http://chufaa.com/wp-content/uploads/2011/05/sheepskin-raft.jpg- żród

fot. 2

http://www.circumpolarhealthjournal.net/index.php/ijch/article/viewFile/20713/html/93925)

fot. 3

http://www.lime.org.uk/uploads/ImageRoot/images/wFHRWYBy.png

fot. 4

archiwum autora

fot 5

http://www.maritimehistory.org/sites/maritimehistory.org/files/images/Achill%20currach_Hornell%201938_plan1.jpg)

fot. 5 a

http://www.donegaldemocrat.ie/webimage/1.5175654.1370801919!/image/2901295781.jpg_gen/derivatives/articleImgDeriv_628px/2901295781.jpg

fot. 6

http://farm3.staticflickr.com/2508/3885895860_50d0d571e5_z.jpg)

fot. 7

http://www.museumsyndicate.com/images/4/38064.jpg,

fot. 7a

https://s-media-cache-ak0.pinimg.com/736x/89/5b/25/895b2578a0c80e893f102a0c42ba9ec9.jpg)

fot. 8

http://www.traditionalpaddlersretreat.org/wp-content/uploads/2014/03/artic-map.jpg)

fot. 9

http://www.public.iastate.edu/~djburden/makeskin.gif)

fot. 10

http://onmytodd.org/wp-uploads/2013/09/IMG_3106.jpg)

 

Tags: Umniak, featured, kajak, kanu, skin on frame

Category: Spis treści, Technika, Budowa jachtu

Komentarze (0)

Trackback URL | Comments RSS Feed

Brak komentarzy.

Zostaw komentarz

WP Like Button Plugin by Free WordPress Templates