Colin Archer, Tahiti Ketch i MARIA

| 17/11/2002 | 0 Komentarzy

Stefan Ekner |

W świadomości żeglarzy jachty zaprojektowane przez Colin Archera to synonim bezpieczeństwa, dzielności i prostoty (w dobrym tego słowa znaczeniu). Ten znakomity projektant urodził się w 1832 roku w Tolderodden w Norwegii. Archer to bardzo barwna postać. Mając lat 17 ”w gorączce złota” ruszył do Kalifornii, potem były plantacje kawy na Hawajach i hodowla owiec w Australii. Na antypodach właśnie uczył się morza i tego wszystkiego, co jest z nim nierozerwalnie związane – budowania statków. Po powrocie do kraju we własnym domu zakłada biuro konstrukcyjne i niewielką stocznię.

Co sprawiło, iż zaprojektowane przez niego jednostki po dziś dzień charakteryzuje legendarna wręcz dzielność morska? Na pewno wiedza nabyta w Australii i owa iskra boża, intuicja. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt pochodzenia Colina Archera. Jego ojciec wyemigrował do Norwegii ze Szkocji, gdzie pokłady tradycji, także w budowaniu łodzi, są bardzo głębokie. Archer projektował łodzie ratownicze, rybackie, kutry pilotowe. Jest on także konstruktorem słynnego statku polarnego FRAM. Co ciekawe, na desce tego projektanta nie powstał ponoć ani jeden jacht regatowy. Konstruktor zmarł w roku 1921.

Konstrukcje Amerykanina Johna G. Hanna są niejako kontynuacją nurtu w projektowaniu, którego prekursorem był właśnie Colin Archer. Mówi się o nich po prostu Tahiti Ketch. Plany pierwszej jednostki tego typu powstały w 1940 roku. Na łodziach tych wielokrotnie odbywano dalekie oceaniczne rejsy; pod amerykańską banderą pływał ADROS, pod francuską – ATOM. Miały one długość 9,15 m i szerokość 3 m. Na większym LITTLE BEAR – długość 11,2 m, szerokość 3,7 m – amerykańskie małżeństwo dwukrotnie przepłynęło Pacyfik w drodze do Australii i Nowej Zelandii.

Jachty te mają wiele cech wspólnych – taki wspólny mianownik dobrego jachtu turystycznego do włóczęgi po morzach. Spora stateczność kształtu, dobra stateczność kierunkowa, umiarkowane nawisy, zamocowana na tylnicy, mocna, głęboko zanurzona płetwa rufowa, pojemne wnętrze, powierzchnia żagli rozpisana na mniejsze płótna, ułatwiająca ich obsługę i umożliwiająca w pewnych kursach żeglugę samosterowną. Płynne, wywarzone linie jednostek Colina Archera są nieco ”lżejsze” niż przekroje Tahiti Ketch. Tahiti są jednak znacznie mniejsze od jednostek zaprojektowanych przez Norwega. Ich beczkowate owręże i niezbyt silnie wykształcony kil z jednej strony zapewniały dostateczną wyporność i obszerne wnętrze, z drugiej jednak powodowały wzrost oporów ruchu. Mówi się także o tendencji do kołysania poprzecznego w żegludze pełnym wiatrem. Z drugiej jednak strony, jak ”wieść gminna niesie”, na spokojnej wodzie jacht ten zostawiał za sobą zupełnie gładki kilwater!

Jacht MARIA Ludomira Mączki

Jacht MARIA Ludomira Mączki

W Polsce najbardziej znanym przedstawicielem typu, który charakteryzuje ów ”wspólny mianownik” jest MARIA Ludomira Mączki. Jacht zaprojektował w roku 1971 Wacław Liskiewicz*. W stosunku do oryginalnych Tahiti Ketch MARIA ma nieco subtelniejsze linie w sekcji rufowej. Zabieg ten miał na celu poprawienie osiągów w stosunku do protoplastów. Dębowy zestaw trzonowy jednostki zbudowany jest z dębu, kadłub poszywa mahoniowa klepka zaś pokład wykonany jest z teaku.

* Wacław Liskiewicz wraz z Edwardem Rejewskim zaprojektował także dobrze znany jacht typu Nefryt

 

 

 

MARIA – rys. Marek Strauchold

Tahiti – rys. Stefan Ekner

 

Tags: Colin Archer, John Hanna, Ludomir Mączka, MARIA, Wacław Liskiewicz, jacht

Category: Spis treści, Na wiatr, Technika

Komentarze (0)

Trackback URL | Comments RSS Feed

Brak komentarzy.

Zostaw komentarz

WP Like Button Plugin by Free WordPress Templates